ÇOCUK YETİŞTİRMENİN PÜF NOKTALARI
Büyüklerinizden hep duymuşsunuzdur,”şimdiki çocuklar çok farklı,ben çocuklarımı böyle büyütmedim,zamane çocukları” gibi yakınmalarla kah canınız sıkılır kah çocuğunuzun yaptığı davranışlar karşısında çaresizliğinizi hissederek kaygılanırsınız.Bazen de bütün bu duyguların hissedilmesi ile çocuğunuza karşı kırıcı sözler belki de ona istemeden şiddet uygulayabiliriz.
Gerçekten çocuk yetiştirmek hiçte kolay değildir.Anne babalık için diploma alınmıyor, anne baba olarak buluyorum.En önemli gerçeklerden biride her çocuğun ayrı bir kimlik olduğu,davranışların size,çocuğa ve ailenize has olacağının bilincinde olmalısınız.
Büyük kızımın Fransa’daki ilkokul öğretmeni; çocuk yetiştirmenin eskirim oyunu oynamaya benzediğini söylemişti.Eskirim oyunu bilindiği gibi kılıçla oynanır.Kılıcı çok sık tutarsanız oyun alamazsınız,çok gevşek tutarsanız kılıcı düşürebilirsiniz.Öğle oynamalısınız ki ne çok sıkı,ne çok gevşek.Çocuk büyümekte işte böyle hassas ve beceri gerektirir.Size hem iki çocuk yetiştirmiş bir anne hem de uzman eğitimci olarak çocuk yetiştirmede önemli olan püf noktaları vermek istiyorum.
TEMEL ÖNERİLER
1)Yeni başlayan bir güne çocuğunuza “seni seviyorum” diyerek başlayın.Mutlaka ten teması yapın,ona sarılın ve onu öpün “ iyiki doğdun,iyiki varsın” gibi sevgi sözcükleri söyleyin.
2)Çocuğunuzu diğerlerinden farklı olduğunu düşünün.İç güdülerinize güvenin.O size çocuğunuz için en iyisini söyleyecektir.
3)Çocuğunuzla iletişimin sağlıklı olması için,onu dinleyiniz ve onu anladığınızı hissettiriniz.
4)Sabırlı olun.Acele etmeyiniz,ona da sabırlı olmasını öğretiniz.
5)Çocuğunuzun yaptığı eksiklere,hatalara odaklanmayın.Onun yaptığı iyi şeylere odaklanın ve olumlu olun,olumlu düşünün.Olumlu düşünme pozitif enerji verecektir.
6)Çocuklarınızın başarısızlıklarında onları yermek yerine cesaretlendirin.Mutlaka başaracaksın mesajı verin.
7)Kendi kararlarını vermesi yönünde destekleyici olunur.
8)Çocuğunuza öğreteceğiniz en önemli davranışlardan biri özür dilemek,öğretmenin bir yolu örnek olmaktan geçtiğini unutmayınız.
9)Yaptığı her güzel davranışı mutlaka övün ve ödüllendirin.
10)Yaptığınız hatalarınız için üzülmeyiniz,bir dahaki sefere o hatalarınızdan ders alıp daha iyi bir davranış sergilemek için zemin olduğunu düşünün.
SAĞLIK VE GÜVENLİĞİ İÇİN
11)Çocuğunuzun doğumdan itibaren düzenli doktor kontrollerini yaptırın,aşılarını zamanında yapılmasına önem veriniz ve yaptırınız.
12)Kulaktan duyma ilaç alıp çocuklarınıza kullanmayınız.Her çocuğun bünyesinin faklı olduğunu unutmayınız.
13)Acil durum numaralarını ezberleyiniz.Ambulans:112,İtfaiye:110,Polis:115.
14)Birinci kattan yüksekte yaşıyorsanız,balkon korkulukları ve pencere konusunda gereken önlemi alınır.
15)Çocuklarınızı otomobille seyahat ederken ön koltukta oturtmayınız.(13 yaş altı) otomobil güvenlik koltuğunda oturarak yolculuk yapsın.
16)Mikroplardan korunmak için sık sık ellerin yıkanması gerekir.Çocuğunuza bu alışkanlığı kazandırın.
17)Çocukları tek başına küvette oynamasına,yıkanmasına izin vermeyin,mutlaka başında durunuz.Küvette boğulmalar birkaç saniyede olur.
18)Güneşe çıktığınızda en az 30 faktörlü güneş kremi kullanınız.Başına şapka olmaksızın güneşe çıkmayınız.
19)Üç aydan küçük çocuğunuzun ateşi 38 den yüksek olması durumunda doktorunuzu arayınız.Ateş düşürmek için önleminizi alınız.
20)Çocuğunuz sürekli kusuyor aynı zamanda ishalse mutlaka doktorunuzu arayınız,Kusmuğun ve dışkının yeşil renkte olması sindirim sistemindeki sorundan kaynaklandığını gösterir.Hemen acil servise koşunuz.
21)Evdeki elektrik prizleriyle çocuklar oynamaya bayılırlar ve kaşla göz arasında parmaklarını ve ellerine geçirdikleri bir şeyleri sokmaktan çok hoşlanırlar.Bunu önlemek için prizlerinize priz kapatıcıları takınız.
22)Çocuğunuz sık sık öksürüyorsa,öksürük nöbetleri özellikle geceleri artıyorsa astım alabilir.Erken teşhis çok önemlidir.
23)İlk yardım kurslarına katılın.Aileniz ve çocuğunuz için yaşam daha güvenli olur.
24)Çocuklarınızı asla evde yalnız bırakmayınız.Çok kısa süreli bile olsa başına kötü bir kaza gelebilir.Kendini yalnız hissedip korkabilir.Korkuları yerleşebilir.
25)Kendinize bir defter edinin.Çocukla ilgili her türlü gelişim notlarınızı bu deftere yazınız.
İYİ BİR UYKU
26)Yeterli uyku uyumayan çocuklar daha sık hastalanırlar.Çocuğunuzun uyku düzenine dikkat ediniz.4yaşına kadar çocukların öğlen uykularını uyumaları gerekir.
27)Uyku saatlerini hep aynı saatte sabitlerseniz alışkanlık edinir.
28)Rahat uyku için ona güven veriniz,rahatlatınız,kitap okuyunuz.Uykuya dalana kadar yanında kalabilirsiniz.
DOĞRU DAVRANIŞLARI KAZANMASI İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER
29)Çocuğa yalan söylemeyin.Yapamayacağınız bir şeyi vaat etmeyiniz.Paylaşmak konusunda başkalarına zarar verecek davranışlar için kesin kurallar koyunuz.
30)Olumlu davranışları kazanması için sizin bu davranışları sergilemeniz gerekir.Aile bireyleri çocukların örnek aldığı kişilerdir.
31)Disiplin verebilmek için olumlu davranışları pekiştirmek gerekir.Çocuğunun olumlu davranışları sergilediği zaman onu mutlaka “aferin çok iyi olmuş hep böyle yap” gibi yapıcı tepkiler vermek davranışının devamlılığını sağlar.
32)Çocuğunuza çok sinirlenseniz bile asla vurmayınız.
33)Çok sinirlendiğinizde gözlerinizi kapatınız.Sakinleşmeye çalışınız.Çocuğunuza bağırmayınız.
34)Çocuğunuz öfkelendiğinde onu sakinleştirmenin en iyi yolu onun dikkatini başka yöne çekmektir.
35)Çocukların bu yaş dönemlerinde inatçılık krizleri vardır.Onlarla inatlaşmayın,başka şeylere odaklandırın.
36)Çocukların yanında asla tartışmayınız.Özellikle çocuk hakkında anne ve baba olarak birbirinizi suçlar konuşmalar yapmayınız.Çocuklar böyle durumlarda haklı haksız gibi yorumlar yapacak düzeyde olmadıklarından olumsuz davranışlar edinirler.
37)Çocukları etiketlendirmekten kaçının.”Sen çok kötüsün,sen çok aptalsın,sen yaramaz bir çocuksun” gibi çocuğun kendini olumsuz kötü hissedecek cümleler sarfetmeyiniz.
38)Asla çocuğun duygularını incitecek sözler sarfetmeyiniz.Alay eden cümle ve sözcükler kullanmayınız.
39)Eleştirilerinizi asla başkalarının yanında yapmayınız.Eleştirilerinizi yalnızken yapınız.
40)Başka çocuklarla karşılaştırma yapmayınız.Unutmayın her çocuk ayrı bir kişiliktir.
BESLENME
41)Bebeklerinizi anne sütü ile besleyiniz.Hiç bir besin anne sütü gibi olamaz.
42)Çocuklarınıza ödül olarak yiyecek vermeyiniz.Kötü beslenme alışkanlıklarına neden olur.
43)Çocuklarınızı mutfağa sokun.Size yardım etmesine teşvik edin.
44)Çocuklarla birlikte masaya oturun ve onu ayrı yedirmeyin.
45)Düzenli öğün saatleriniz olsun,buna özellikle uyunuz.
46)Yemek yemesi için aşırı ısrarcı olmayınız.Çocuk yemeğe karşı tepki geliştirir.
47)Dolaşarak yemek yedirmeyiniz.Yemeğini masada yesin.
48)Bir yaşından sonra yemeğini kendi yemesi için teşvik edin.
49)Yemek masasına oyuncaklarını getirmeyiniz.Getirmesine izin vermeyiniz.Masada sadece yemek yeme bilinci gelişsin.
50)Çocuklar birçok yemek için seçici davranırlar.Buna mümkün olduğunca izin vermeyiniz.
ÖĞRENME
51)Çocukların öğrenmesi için anne ve babaların onlarla konuşmasından geçer.
52)Uykuya yatmadan önce masal okumayı alışkanlık edinin.Daha sonraları kitaptaki resimleri anlatmasını isteyiniz.
53)Öğrenme tekrardan geçer.Çocuğunuzun sevdiği şarkıları tekrar edin.En sevdiği kitabı tekrar tekrar okuyun böylece çocuğunuzun hafızası gelişecektir.
54)Okuldaki öğretmenle devamlı iletişim halinde olunuz.Öğretmenine destek veriniz.
55)Çocuğunuzun anaokulu yaşına geldiğinde göz,kulak ve boğaz doktoruna,duyma problemleri varsa öğrenme sorunu olacaktır.Erken teşhis bu konuda önem taşır.
56)Çocuğunuzun her sorusuna tatminkar cevaplar veriniz.
57)Çocuğunla kaliteli zaman geçiriniz.Onunla oynayınız.
58)Çocuğunuzla geziler yapın,tatile çıkın.Çocuğunuzun çok uyaranla karşılaşmasını sağlayın.
59)Sizin gözetiminizde yabancılarla iletişim kurmasını teşvik edin.”Lokantada garsondan bir şey istemesi gibi.”
60)Başarması için sorumluluklar veriniz.Çocuğunuzu cesaretlendiriniz.
DAVRANIŞ BİLİMLERİ UZMANI
BEYKOZ YETENEK ANAOKULU KURUCU MÜDÜR
CAVİDAN TELMAN
Büyük kızımın Fransa’daki ilkokul öğretmeni; çocuk yetiştirmenin eskirim oyunu oynamaya benzediğini söylemişti.Eskirim oyunu bilindiği gibi kılıçla oynanır.Kılıcı çok sık tutarsanız oyun alamazsınız,çok gevşek tutarsanız kılıcı düşürebilirsiniz.Öğle oynamalısınız ki ne çok sıkı,ne çok gevşek.Çocuk büyümekte işte böyle hassas ve beceri gerektirir.Size hem iki çocuk yetiştirmiş bir anne hem de uzman eğitimci olarak çocuk yetiştirmede önemli olan püf noktaları vermek istiyorum.
TEMEL ÖNERİLER
1)Yeni başlayan bir güne çocuğunuza “seni seviyorum” diyerek başlayın.Mutlaka ten teması yapın,ona sarılın ve onu öpün “ iyiki doğdun,iyiki varsın” gibi sevgi sözcükleri söyleyin.
2)Çocuğunuzu diğerlerinden farklı olduğunu düşünün.İç güdülerinize güvenin.O size çocuğunuz için en iyisini söyleyecektir.
3)Çocuğunuzla iletişimin sağlıklı olması için,onu dinleyiniz ve onu anladığınızı hissettiriniz.
4)Sabırlı olun.Acele etmeyiniz,ona da sabırlı olmasını öğretiniz.
5)Çocuğunuzun yaptığı eksiklere,hatalara odaklanmayın.Onun yaptığı iyi şeylere odaklanın ve olumlu olun,olumlu düşünün.Olumlu düşünme pozitif enerji verecektir.
6)Çocuklarınızın başarısızlıklarında onları yermek yerine cesaretlendirin.Mutlaka başaracaksın mesajı verin.
7)Kendi kararlarını vermesi yönünde destekleyici olunur.
8)Çocuğunuza öğreteceğiniz en önemli davranışlardan biri özür dilemek,öğretmenin bir yolu örnek olmaktan geçtiğini unutmayınız.
9)Yaptığı her güzel davranışı mutlaka övün ve ödüllendirin.
10)Yaptığınız hatalarınız için üzülmeyiniz,bir dahaki sefere o hatalarınızdan ders alıp daha iyi bir davranış sergilemek için zemin olduğunu düşünün.
SAĞLIK VE GÜVENLİĞİ İÇİN
11)Çocuğunuzun doğumdan itibaren düzenli doktor kontrollerini yaptırın,aşılarını zamanında yapılmasına önem veriniz ve yaptırınız.
12)Kulaktan duyma ilaç alıp çocuklarınıza kullanmayınız.Her çocuğun bünyesinin faklı olduğunu unutmayınız.
13)Acil durum numaralarını ezberleyiniz.Ambulans:112,İtfaiye:110,Polis:115.
14)Birinci kattan yüksekte yaşıyorsanız,balkon korkulukları ve pencere konusunda gereken önlemi alınır.
15)Çocuklarınızı otomobille seyahat ederken ön koltukta oturtmayınız.(13 yaş altı) otomobil güvenlik koltuğunda oturarak yolculuk yapsın.
16)Mikroplardan korunmak için sık sık ellerin yıkanması gerekir.Çocuğunuza bu alışkanlığı kazandırın.
17)Çocukları tek başına küvette oynamasına,yıkanmasına izin vermeyin,mutlaka başında durunuz.Küvette boğulmalar birkaç saniyede olur.
18)Güneşe çıktığınızda en az 30 faktörlü güneş kremi kullanınız.Başına şapka olmaksızın güneşe çıkmayınız.
19)Üç aydan küçük çocuğunuzun ateşi 38 den yüksek olması durumunda doktorunuzu arayınız.Ateş düşürmek için önleminizi alınız.
20)Çocuğunuz sürekli kusuyor aynı zamanda ishalse mutlaka doktorunuzu arayınız,Kusmuğun ve dışkının yeşil renkte olması sindirim sistemindeki sorundan kaynaklandığını gösterir.Hemen acil servise koşunuz.
21)Evdeki elektrik prizleriyle çocuklar oynamaya bayılırlar ve kaşla göz arasında parmaklarını ve ellerine geçirdikleri bir şeyleri sokmaktan çok hoşlanırlar.Bunu önlemek için prizlerinize priz kapatıcıları takınız.
22)Çocuğunuz sık sık öksürüyorsa,öksürük nöbetleri özellikle geceleri artıyorsa astım alabilir.Erken teşhis çok önemlidir.
23)İlk yardım kurslarına katılın.Aileniz ve çocuğunuz için yaşam daha güvenli olur.
24)Çocuklarınızı asla evde yalnız bırakmayınız.Çok kısa süreli bile olsa başına kötü bir kaza gelebilir.Kendini yalnız hissedip korkabilir.Korkuları yerleşebilir.
25)Kendinize bir defter edinin.Çocukla ilgili her türlü gelişim notlarınızı bu deftere yazınız.
İYİ BİR UYKU
26)Yeterli uyku uyumayan çocuklar daha sık hastalanırlar.Çocuğunuzun uyku düzenine dikkat ediniz.4yaşına kadar çocukların öğlen uykularını uyumaları gerekir.
27)Uyku saatlerini hep aynı saatte sabitlerseniz alışkanlık edinir.
28)Rahat uyku için ona güven veriniz,rahatlatınız,kitap okuyunuz.Uykuya dalana kadar yanında kalabilirsiniz.
DOĞRU DAVRANIŞLARI KAZANMASI İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER
29)Çocuğa yalan söylemeyin.Yapamayacağınız bir şeyi vaat etmeyiniz.Paylaşmak konusunda başkalarına zarar verecek davranışlar için kesin kurallar koyunuz.
30)Olumlu davranışları kazanması için sizin bu davranışları sergilemeniz gerekir.Aile bireyleri çocukların örnek aldığı kişilerdir.
31)Disiplin verebilmek için olumlu davranışları pekiştirmek gerekir.Çocuğunun olumlu davranışları sergilediği zaman onu mutlaka “aferin çok iyi olmuş hep böyle yap” gibi yapıcı tepkiler vermek davranışının devamlılığını sağlar.
32)Çocuğunuza çok sinirlenseniz bile asla vurmayınız.
33)Çok sinirlendiğinizde gözlerinizi kapatınız.Sakinleşmeye çalışınız.Çocuğunuza bağırmayınız.
34)Çocuğunuz öfkelendiğinde onu sakinleştirmenin en iyi yolu onun dikkatini başka yöne çekmektir.
35)Çocukların bu yaş dönemlerinde inatçılık krizleri vardır.Onlarla inatlaşmayın,başka şeylere odaklandırın.
36)Çocukların yanında asla tartışmayınız.Özellikle çocuk hakkında anne ve baba olarak birbirinizi suçlar konuşmalar yapmayınız.Çocuklar böyle durumlarda haklı haksız gibi yorumlar yapacak düzeyde olmadıklarından olumsuz davranışlar edinirler.
37)Çocukları etiketlendirmekten kaçının.”Sen çok kötüsün,sen çok aptalsın,sen yaramaz bir çocuksun” gibi çocuğun kendini olumsuz kötü hissedecek cümleler sarfetmeyiniz.
38)Asla çocuğun duygularını incitecek sözler sarfetmeyiniz.Alay eden cümle ve sözcükler kullanmayınız.
39)Eleştirilerinizi asla başkalarının yanında yapmayınız.Eleştirilerinizi yalnızken yapınız.
40)Başka çocuklarla karşılaştırma yapmayınız.Unutmayın her çocuk ayrı bir kişiliktir.
BESLENME
41)Bebeklerinizi anne sütü ile besleyiniz.Hiç bir besin anne sütü gibi olamaz.
42)Çocuklarınıza ödül olarak yiyecek vermeyiniz.Kötü beslenme alışkanlıklarına neden olur.
43)Çocuklarınızı mutfağa sokun.Size yardım etmesine teşvik edin.
44)Çocuklarla birlikte masaya oturun ve onu ayrı yedirmeyin.
45)Düzenli öğün saatleriniz olsun,buna özellikle uyunuz.
46)Yemek yemesi için aşırı ısrarcı olmayınız.Çocuk yemeğe karşı tepki geliştirir.
47)Dolaşarak yemek yedirmeyiniz.Yemeğini masada yesin.
48)Bir yaşından sonra yemeğini kendi yemesi için teşvik edin.
49)Yemek masasına oyuncaklarını getirmeyiniz.Getirmesine izin vermeyiniz.Masada sadece yemek yeme bilinci gelişsin.
50)Çocuklar birçok yemek için seçici davranırlar.Buna mümkün olduğunca izin vermeyiniz.
ÖĞRENME
51)Çocukların öğrenmesi için anne ve babaların onlarla konuşmasından geçer.
52)Uykuya yatmadan önce masal okumayı alışkanlık edinin.Daha sonraları kitaptaki resimleri anlatmasını isteyiniz.
53)Öğrenme tekrardan geçer.Çocuğunuzun sevdiği şarkıları tekrar edin.En sevdiği kitabı tekrar tekrar okuyun böylece çocuğunuzun hafızası gelişecektir.
54)Okuldaki öğretmenle devamlı iletişim halinde olunuz.Öğretmenine destek veriniz.
55)Çocuğunuzun anaokulu yaşına geldiğinde göz,kulak ve boğaz doktoruna,duyma problemleri varsa öğrenme sorunu olacaktır.Erken teşhis bu konuda önem taşır.
56)Çocuğunuzun her sorusuna tatminkar cevaplar veriniz.
57)Çocuğunla kaliteli zaman geçiriniz.Onunla oynayınız.
58)Çocuğunuzla geziler yapın,tatile çıkın.Çocuğunuzun çok uyaranla karşılaşmasını sağlayın.
59)Sizin gözetiminizde yabancılarla iletişim kurmasını teşvik edin.”Lokantada garsondan bir şey istemesi gibi.”
60)Başarması için sorumluluklar veriniz.Çocuğunuzu cesaretlendiriniz.
DAVRANIŞ BİLİMLERİ UZMANI
BEYKOZ YETENEK ANAOKULU KURUCU MÜDÜR
CAVİDAN TELMAN
Etiketler: Davranış Bilimleri, ,
